مقایسه هزینه های خرید طلای زینتی، آب شده، آنلاین و صندوق طلا

وقتی برای خرید طلا پول پرداخت می‌کنید، تمام آن مبلغ به طلا تبدیل نمی‌شود. بسته به روش خرید، بخشی از پول شما ممکن است صرف اجرت ساخت، سود فروشنده، مالیات یا کارمزد معامله شود. هنگام فروش نیز فاصله قیمت خرید و فروش می‌تواند مبلغ دریافتی شما را کاهش دهد؛ حتی اگر قیمت بازار طلا تغییر نکرده باشد.

به همین دلیل، برای سرمایه‌گذاری در طلا فقط مقایسه قیمت هر گرم کافی نیست. باید بدانید با چه هزینه‌ای وارد سرمایه‌گذاری می‌شوید، هنگام خروج چقدر می‌پردازید و در طول نگهداری با چه ریسک‌هایی روبه‌رو هستید. در این مقاله از آی‌پاسارگاد، به مقایسه هزینه های خرید طلای زینتی، آب شده، آنلاین و صندوق طلا می‌پردازیم.

 هزینه‌های خرید طلای زینتی

در خرید طلای زینتی، محصولی مانند انگشتر، دستبند یا گردنبند دریافت می‌کنید که علاوه بر ارزش طلای به‌کاررفته، ارزش طراحی و ساخت هم دارد. بنابراین قیمت نهایی آن معمولاً از مجموع ارزش طلا، اجرت ساخت، سود فروشنده و مالیات بر ارزش افزوده بخش مشمول تشکیل می‌شود.

اجرت ساخت نرخ یکسانی ندارد و با نوع محصول، پیچیدگی طراحی و برند تغییر می‌کند. برای نمونه، در منابع مختلف، بازه ۵ تا ۴۰ درصد برای اجرت برخی مصنوعات نو ذکر شده است؛ اما این بازه تعرفه الزامی همه محصولات نیست و اجرت هر قطعه باید از روی فاکتور بررسی شود.

بر اساس نرخ اعلام‌شده برای سال ۱۴۰۵، مالیات بر ارزش افزوده اجرت، سود و حق‌العمل مشمول، ۱۰ درصد است. توجه داشته باشید که اصل ارزش طلا مشمول این مالیات نیست. فرض کنید ارزش طلای موجود در یک قطعه، بدون هزینه‌های جانبی، ۱۰۰ میلیون تومان باشد. اجرت ساخت را ۵ درصد و سود فروشنده را ۷ درصد از مجموع ارزش طلا و اجرت فرض می‌کنیم.

در این مثال فرضی، برای دریافت طلایی با ارزش پایه ۱۰۰ میلیون تومان، ۱۳ میلیون و ۵۸۵ هزار تومان هزینه اضافه پرداخت می‌شود. اگر اجرت همین خرید ۱۵ درصد باشد و سایر فرض‌ها تغییر نکنند، هزینه اضافه به ۲۵ میلیون و ۳۵۵ هزار تومان می‌رسد. این هزینه لزوماً برای کسی که قصد استفاده از زیورآلات دارد ناموجه نیست؛ اما برای کسی که صرفاً بازده سرمایه‌گذاری را دنبال می‌کند، هزینه‌ای است که باید پیش از خرید در نظر گرفته شود.

هزینه‌های خرید طلای آب‌شده

طلای آب‌شده از ذوب طلا به دست می‌آید و مانند زیورآلات، محصولی با طراحی و کاربرد زینتی نیست. در خرید فیزیکی آن، وزن، عیار، اعتبار فروشنده و مدارک مربوط به اصالت و عیار اهمیت دارند. مزیت هزینه‌ای این روش، حذف اجرت ساخت زیورآلات است. بااین‌حال، فروشنده ممکن است سود یا حق‌العمل دریافت کند یا آن را در نرخ فروش لحاظ کند.

در بسیاری از منابع، کارمزد خرید طلای آب شده بین ۰٫۷ تا ۱٫۵ درصد ذکر شده است؛ این عدد صرفاً یک بازه اعلام‌شده است و نباید آن را تعرفه ثابت تمام بازار دانست. اگر ارزش پایه طلای خریداری‌شده ۱۰۰ میلیون تومان باشد، با این فرض، کارمزد خرید بین ۷۰۰ هزار تا یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان خواهد بود.

توجه داشته باشید که هزینه احتمالی عیارسنجی، اقلام مشمول فاکتور و هزینه فروش بعدی در این عدد منظور نشده‌ است. بنابراین، پیش از خرید، دو قیمت را هم‌زمان بپرسید: «این مقدار طلا را چند می‌فروشید؟» و «اگر همین حالا بخواهم آن را بفروشم، چند می‌خرید؟» تفاوت این دو مبلغ، تصویر روشن‌تری از هزینه خرید طلای آب‌شده را می‌دهد.

هزینه‌های خرید طلای آنلاین

در این مقاله، منظور از طلای آنلاین، خرید موجودی وزنی طلا در پلتفرم‌های آنلاین فروش طلاست؛ نه سفارش اینترنتی یک گردنبند یا خرید آنلاین واحد صندوق. در این روش فروش، تسویه وجه و تحویل فیزیکی تابع شرایط همان پلتفرم است. بنابراین باید علاوه بر قیمت و کارمزد، شرایط برداشت پول و دریافت طلا نیز بررسی شود.

تعرفه پلتفرم‌های آنلاین خرید طلا یکسان نیست. با این حال، کارمزد خرید و فروش ۰٫۵ درصدی را می‌توان به عنوان معیار حداقلی برای این روش در نظر گرفت. با این تعرفه، خرید ۱۰۰ میلیون تومان طلا، ۵۰۰ هزار تومان کارمزد دارد و فروش به ارزش ۱۰۰ میلیون تومان نیز ۵۰۰ هزار تومان کارمزد دیگر خواهد داشت.

این نمونه را نباید به همه پلتفرم‌ها تعمیم داد. ممکن است سامانه‌ای کارمزد ثابت، درصد کمتر، تخفیف موقت یا هزینه‌ای در قالب فاصله نرخ خرید و فروش داشته باشد. مقایسه درست باید بر اساس مبلغ نهایی پرداختی و مبلغ قابل‌دریافت هنگام فروش انجام شود، نه فقط عددی که با عنوان کارمزد نمایش داده می‌شود.

هزینه‌های سرمایه‌گذاری در صندوق طلا

در صندوق طلا، به‌جای خرید و نگهداری یک قطعه طلا، واحد سرمایه‌گذاری می‌خرید. صندوق‌های طلای بورسی مثل صندوق طلای ریتون بخش عمده سرمایه خود را در دارایی‌های مرتبط با طلا، مانند گواهی سپرده شمش و سکه، سرمایه‌گذاری می‌کنند. در نتیجه، تغییر ارزش دارایی‌های صندوق بر ارزش واحدهای آن اثر می‌گذارد. در این روش نیازی به تشخیص عیار، دریافت قطعه فیزیکی یا نگهداری طلا در منزل نیست.

برای خرید واحدهای قابل معامله، از طریق سامانه کارگزاری نماد صندوق را جست‌وجو و سفارش ثبت می‌کنید. کارمزد خرید صندوق طلا حدود ۰٫۱۲ درصد و کارمزد فروش نیز حدود ۰٫۱۲ درصد ارزش معامله است. بنابراین خرید ۱۰۰ میلیون تومان واحد صندوق، حدود ۱۲۰ هزار تومان کارمزد دارد؛ فروش واحدها به ارزش ۱۰۰ میلیون تومان نیز حدود ۱۲۰ هزار تومان کارمزد خواهد داشت.

صندوق طلا اجرت ساخت زیورآلات ندارد، اما هزینه آن به کارمزد معامله محدود نیست. هزینه‌های اداره صندوق و فاصله قیمت معامله با ارزش خالص دارایی‌ها نیز باید در ارزیابی سرمایه‌گذاری لحاظ شوند.

مقایسه هزینه های خرید طلای زینتی، آب شده، آنلاین و صندوق طلا

برای یکسان‌بودن مبنای مقایسه، در جدول زیر ارزش پایه طلا یا واحد صندوق، پیش از هزینه خرید، ۱۰۰ میلیون تومان در نظر گرفته شده است. این عدد بودجه نهایی خریدار نیست؛ هزینه‌های خرید به آن اضافه می‌شوند.

اعداد طلای زینتی، محاسبات سناریویی‌اند؛ کارمزد آب‌شده و آنلاین نیز بر اساس نمونه منابع بررسی‌شده درج شده‌اند و نرخ فراگیر بازار نیستند. در ردیف آب‌شده، هر هزینه دیگری که فروشنده جداگانه در فاکتور لحاظ کند باید اضافه شود. هزینه فروش، اختلاف نرخ خرید و فروش، نگهداری و هزینه‌های اداره صندوق در این جدول محاسبه نشده‌اند. این مقایسه نشان می‌دهد در فرض‌های انتخاب‌شده، صندوق طلا کمترین هزینه مستقیم خرید را دارد.

چه هزینه‌هایی ممکن است بعد از خرید ایجاد شوند؟

قیمت فروش یک دارایی به شما لزوماً با قیمتی که همان لحظه از شما می‌خرند برابر نیست. این فاصله هم در طلای فیزیکی و هم در پلتفرم‌های آنلاین دیده می‌شود. در صندوق‌های طلا هم قیمت خرید و فروش براساس سفارش‌های موجود می‌تواند متفاوت باشد.

در خرید فیزیکی، ممکن است برای صندوق امانات، نگهداری امن یا بررسی عیار هزینه‌ای انجام شود. در خرید آنلاین نیز تبدیل موجودی به قطعه فیزیکی می‌تواند مشمول هزینه ساخت، بسته‌بندی و ارسال شود. در صندوق طلا هم پلتفرم‌های آنلاین طلا هم کارمزد هنگام فروش دریافت می‌شود که این کارمزد با ارزش هنگام فروش محاسبه می‌شود.

صندوق‌ها هزینه‌هایی مانند مدیریت، متولی و حسابرسی دارند که مطابق اسناد صندوق از دارایی آن پرداخت و در خالص ارزش دارایی‌ها منعکس می‌شود. این هزینه‌ها معمولاً به‌صورت صورتحساب جداگانه از سرمایه‌گذار دریافت نمی‌شوند و مبلغ قابل توجهی نیستند. برای برآورد هزینه یک دوره نگهداری، می‌توان امیدنامه و گزارش‌های صندوق را بررسی کرد.

در هنگام سرمایه‌گذاری در طلا ممکن است باتوجه به قیمت طلای جهانی و دلار، قیمت طلا دارای حباب باشد. حباب، مانند کارمزد، هزینه قطعی و مصرف‌شده نیست؛ ممکن است هنگام فروش باقی بماند، افزایش یابد یا کاهش پیدا کند. اما خرید با فاصله زیاد از NAV، سرمایه‌گذار را در معرض زیان ناشی از کاهش این فاصله قرار می‌دهد.

ریسک‌های روش‌های مختلف سرمایه گذاری در طلا

نوسان قیمت طلا در هر چهار روش وجود دارد. حذف اجرت یا نگهداری فیزیکی، خطر افت ارزش سرمایه را حذف نمی‌کند. تفاوت اصلی روش‌ها در ریسک‌های عملیاتی، اصالت، طرف معامله و شرایط فروش است.

در صندوق طلا، سرمایه‌گذار مستقیماً با ریسک تقلبی‌بودن قطعه دریافتی یا سرقت طلا از محل نگهداری شخصی مواجه نیست. بااین‌حال، نقدشوندگی همه صندوق‌ها یکسان نیست. حجم معاملات، عمق سفارش‌ها، فاصله بهترین قیمت خرید و فروش و عملکرد بازارگردان باید بررسی شود.

بهترین روش سرمایه‌گذاری در طلا

اگر هدف استفاده از زیورآلات باشد، پرداخت اجرت بابت طراحی و ساخت بخشی از خرید است. اگر تحویل و نگهداری شخصی طلا برای شما اولویت داشته باشد، طلای فیزیکی می‌تواند با این نیاز سازگارتر باشد. اما برای سرمایه‌گذاری که هدفش مشارکت در تغییرات قیمت طلاست و نیازی به تحویل فیزیکی ندارد، صندوق طلای دارای معاملات فعال و قیمت نزدیک به NAV، یکی از مناسب‌ترین گزینه‌هاست.

کارمزد مستقیم پایین، حذف اجرت ساخت، کاهش دغدغه اصالت و نگهداری شخصی و امکان معامله در بازار بورس، مزیت‌های این روش‌اند البته به شرط پذیرش نوسان قیمت طلا و بررسی نقدشوندگی و قیمت خرید. کم‌بودن ریسک نگهداری و معامله را نباید با کم‌ریسک‌بودن خود بازار طلا یکسان دانست.

صندوق طلای «ریتون» پاسارگاد یکی از صندوق‌های طلای شمش محور بازار است که با بازارگردانی فعال امکان خرید و فروش ساده طلا و بهره‌مندی از بازده طلا بدون دردسرهای نگهداری و اصالت طلا را برای سرمایه‌گذاران فراهم می‌کند. برای سرمایه‌گذاری در این صندوق می‌توانید از طریق سامانه آی‌پاسارگاد یا پنل معاملاتی کارگزاری‌ها نماد «ریتون» را جستجو و واحدهای صندوق را خریداری کنید.