زمان تسویه معاملات در بازار سرمایه | 0 تا 100 تفاوتهای T+۱ و T+۲
زمان تسویه معاملات یکی از موارد مهمی است که سرمایهگذاران باید به آن توجه داشته باشند چرا که زمان تسویه وجوه معاملات متناسب با نوع ورقه بهادار تعیین میشود. برای مثال زمان واریز وجه حاصل از فروش سهام با زمان واریز وجه حاصل از فروش صندوقهای قابل معامله (ETF) درآمد ثابت مثل صندوق درآمد ثابت پاسارگاد متفاوت است و این موضوع میتواند باعث سردرگمی برخی از سرمایهگذاران شود. در این مقاله از آیپاسارگاد به بررسی کامل زمان تسویه معاملات در بازار سرمایه و تفاوتهای T+۱ و T+۲ میپردازیم.
منظور از تسویه معاملات چیست؟
تسویه معاملات در بازار به فرآیندی گفته میشود که در آن مبلغ پرداختی خریدار برای خرید، به فروشنده منتقل شده و در نتیجه، مالکیت دارایی از فروشنده به خریدار منتقل میگردد. در بازار بورس نیز مشابه همین فرآیند اتفاق میافتد، با این تفاوت که وجوه بهطور مستقیم میان خریدار و فروشنده جابجا نمیشود و این انتقالها توسط یک واسطه به نام کارگزاری انجام میشود.
در واقع، در این بازار، وجوه بین کارگزاریهای خریدار و فروشنده جابجا شده و در نهایت به حساب فروشنده واریز میشود. به دلیل حجم بالای معاملات و تعداد زیاد کارگزاریهای فعال در بورس، ضروری است که یک نهاد واسط در این بازار تعریف شود که حافظ منافع هر دو طرف معامله باشد و فرآیند تسویه وجوه را تضمین کند. در بورس ایران، «شرکت سپردهگذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه» این مسئولیت را بهعهده دارد.
زمان تسویه معاملات
زمان تسویه وجوه معاملات برای انواع اوراق بهادار متفاوت است و به این معنی است که تسویه مالی و انتقال مالکیت اوراق بهادار پس از چه مدت زمانی صورت میگیرد. در معاملات اوراق بهادار، ۲ عامل مهم وجود دارد که تاریخ معامله و زمان تسویه است. حرف T نمایانگر زمان (Time) و تاریخ معامله است.
برای مثال T+۱ به معنی این است که تاریخ تسویه یک روز کاری بعد از انجام معامله است. به عبارتی T+۲ ، T+۱ و T+۳ تعداد روزهای کاری را نشان میدهد که پس از آن، تسویه وجوه معاملات انجام میشود. در ادامه به بررسی تاریخ تسویه معاملات انواع ابزارهای مالی میپردازیم.
تاریخ تسویه معاملات صندوقهای سرمایهگذاری
زمان تسویه معاملات صندوقهای سرمایهگذاری تنها برای صندوقهای قابل معامله (ETF) مطرح است و میتواند بسته به نوع صندوق و قوانین مربوط به بازار سرمایه متفاوت باشد. زمان تسویه معاملات برای صندوقهای سرمایهگذاری قابل معامله در بورس با پشتوانه طلا و صندوقهای سرمایهگذاری درآمد ثابت، یک روز کاری بعد از انجام معامله است. این زمان برای صندوقهای سهامی، مختلط و صندوقهای سرمایهگذاری زمین و ساختمان و سایر صندوقهای سرمایهگذاری دو روز کاری است. زمان تسویه هر یک از ابزارهای مالی در جدول زیر قابل مشاهده است.
زمان تسویه معاملات صندوقهای سرمایهگذاری پاسارگاد
زمان تسویه صندوقهای سرمایهگذاری قابل معامله در بورس پاسارگاد شامل صندوق درآمد ثابت پاسارگاد، صندوق طلای ریتون و صندوق سهامی تکپاد در جدول زیر قابل مشاهده است.
زمانبندی صدور و ابطال در آیپاسارگاد برای صندوقهای هزاره سوم پاد و پاسارگاد را میتوانید از طریق مقاله راهنمای زمانبندی صدور و ابطال در آی پاسارگاد مطالعه کنید.
چرا تاریخ تسویه معاملات مهم است؟
زمان تسویه معاملات از چند جنبه برای فعالان بازار اهمیت دارد که در ادامه به آنها اشاره شده است:
- زمانی که قصد دارید مبلغ حاصل از فروش را از حساب خود برداشت کنید.
- هنگامی که بخواهید اعتبار معاملاتی که از کارگزاری دریافت کردهاید را با فروش سهم، اوراق یا واحدهای صندوق سرمایهگذاری تسویه کنید.
- زمانی که بخواهید ابزارهای مالی یا اوراق بهادار را به یکدیگر تبدیل کنید؛ مثلا صندوق سهامی تکپاد بفروشید و صندوق طلای ریتون بخرید.
از نظر تاریخ تسویه از هر دستهای از صندوقها که فروش داشته باشید، بلافاصله میتوانید با وجه حاصل از آن از همان دسته خرید کنید. برای مثال، اگر صندوق سرمایهگذاری در سهام تکپاد (T+۲) بفروشید، میتوانید با پول حاصل از آن اوراق تسهیلات مسکن (T+۲) بخرید، یا اگر واحدهای صندوق طلای ریتون (T+۱) بفروشید، میتوانید واحدهای صندوق درآمد ثابت پاسارگاد (T+۱) را خریداری کنید.
با وجه حاصل از فروش دسته T+۲ نمیتوانید در همان روز از دسته T+۱ خرید کنید ولی برعکس آن امکانپذیر است. برای مثال، اگر سهام (T+۲) بفروشید، نمیتوانید در همان روز سکه تمام بهار تحویلی یکروزه (T+۱) خرید کنید و این کار در روز کاری بعد برای شما ممکن میشود. اما اگر اوراق مشارکت (T+۱) بفروشید، میتوانید سهام (T+۲) را همان روز بخرید.
وجه حاصل از معامله را نمیتوانید قبل از زمان تسویه آن دریافت کنید. برای مثال، اگر سهام (T+۲) بفروشید، تاریخ تقاضای برداشت وجه خود را باید حداقل دو روز کاری بعد انتخاب کنید. اما اگر گواهی سپرده کالایی (T+۱) بفروشید، میتوانید وجه آن را روز کاری بعد برداشت کنید. البته با توجه به قوانین کارگزاری زمان ثبت درخواست برداشت وجه برای روز کاری بعد به اتمام نرسیده باشد.
جمعبندی
زمان تسویه وجوه معاملات برای انواع اوراق بهادار متفاوت است و به این معنی است که تسویه مالی و انتقال مالکیت اوراق بهادار پس از چه مدت زمانی صورت میگیرد. زمان تسویه معاملات از جنبههای مختلف برای فعالان بازار اهمیت دارد. زمانی که بخواهید مبلغ حاصل از فروش را از حساب خود برداشت کنید یا زمانی که بخواهید اعتبار معاملاتی دریافتی از کارگزاری را با فروش سهام و … تسویه کنید این مساله مهم خواهد بود.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟
ارسال دیدگاه